Abusua yare-ho-banbɔ krataa ma ayaresabea nhwehwɛmu yɛ mmerɛw
Nna, nsɛmmisa ne ayaresafo afotu som bo sɛ wɔkora no baabi a ɛyɛ kokoam.
Akwahosan nsɛm fa yare ho banbɔ, nsɛnkyerɛnne, abusua yiedie ne ɔman akwahosan ho asiane ho.
Akwahosan nsɛm hwɛ yare ho banbɔ, nsɛnkyerɛnne, abusua yiedie, ɔman akwahosan kɔkɔbɔ ne gyinaesi a ɛka akwahosan tenten.
Nsɛm no de fibea ho nkyerɛkyerɛmu ka ho, na ɛyɛ nimdeɛ amansan de; ɛnnyɛ dɔkita afotu ananmu.
Nna, nsɛmmisa ne ayaresafo afotu som bo sɛ wɔkora no baabi a ɛyɛ kokoam.
Nantew bere tiawa a wɔsan yɛ no yɛ mmerɛw sɛ wɔpaw kwan, bere ne ahobammɔ ansa.
Ade ho nkyerɛw, aduan nua amanne ne dɛ nsakrae kyerɛ baabi a sodium kɔ soro komm.
Ɔhyew kɔkɔbɔ kɔ so wɔ aman pii mu, na mpanyin, mmofra ne wɔn a wɔnom aduro hia nhyehyɛe a ɛnyɛ nea wɔyɛ wɔ bere a etwa to.
WHO akontaabu ne Ituri ho amanneɛbɔ kyerɛ sɛ wɔn a wɔbɛn ayarefo hwehwɛ, amusiei a ɛyɛ dwoodwoo ne kurom kasa ka aduruyɛ ho pɛpɛɛpɛ.
Nkonta baako ntumi nka asɛm nyinaa, nanso nna pii mu nkyerɛwee boa ɔyaresafo hu nea ɛrekɔ so.
Mpanyimfo, adwumayɛfo ne nnipa a wɔnom aduru daa hia daa nhyehyɛe ansa na ɔhyew adan asiane kɛse.
Ɔhyew mmoroso betumi asɛe nna ne aduru nom bere, enti mmusua hia nsu, dan a ɛyɛ nwini ne nkitahodi ma abusuafo a wɔyɛ mmerɛw.
Mogya nhyɛso kɛse taa nkyerɛ nsɛnkyerɛnne, enti abusua suban, cuff a ɛfata ne clinic akyi-di hia ma akwahosan a ɛkyɛ.
Ɔhyew nna betumi asɛe nna, aduru nom ne adwuma ahoɔden, enti abusua hia nhyehyɛe ansa na brɛ adan ɔhaw.
Mogya nhyɛso kɛse taa mma kɔkɔbɔ nsɛnkyerɛnne, enti nhwehwɛmu tiawa ne asetena nkɔmmɔ betumi abɔ abusua ho ban.
Telefon ka adesua ne nnamfo abrabɔ ho, nanso anadwo dwumadi betumi aka koma tebea, adwene ne fie suban.
Nhwehwɛmu a wɔyɛ daa, nkyene ho nimdeɛ ne ayaresa akyi di betumi atew stroke, koma yare ne asaabo haw so.
Akyidifo, abɔnten adwumayɛfo ne afie hia sɛ wɔfa ɔhyew kɛse sɛ akwahanan asɛm, ɛnyɛ wim tebea a ɛhaw nko.
Dɔkitafo ka sɛ nipadua mu srade a ɛboaboa yafunu ho no nyɛ ahoɔfɛ asɛm nko ara, na ɛtumi ka nipadua mu adwuma pii.
Dɔkitafo ka sɛ akyi dompe a ɛkyea betumi afi ase wɔ mmofra anaa mmabun mu, enti abusua hia ani a ɛbɛda hɔ.
Adidie ho animdefo kyerɛ sɛ vitamin C wɔ nnuaba ne nhabannuru pii mu, na ɛsɛ sɛ nnipa hwɛ aduan nyinaa so, ɛnyɛ dɛ ho nka nkutoo.
Dɔkitafo ka sɛ, kansa skrining tumi boa ma wohu yare no ntɛm, nanso nnipa pii ntu mmirika nkɔyɛ no, ɛwom sɛ ebinom tumi nya no kwa.