AfDB kaa wɔ ne 2026 amanneɛbɔ mu sɛ Afrika nkɔso da so wɔ hɔ wɔ wiase basabasayɛ mu. IMF ne World Bank nso kyerɛ sɛ Sahara anafo fam Afrika betumi akɔ anim, nanso asiane da so wɔ hɔ. Akontaabu no yɛ anidaso, nanso abusua sɔhwɛ no yɛ asɛm foforo: adwuma, boɔ ne ɔman bosea na nnipa te.
Sɛ GDP kɔ soro nanso adwuma a ɛyɛ den amma a, abusua ntumi nhu nkɔso no. Ɛno nti akenkanfo betumi ahwɛ mmabun adwuma, adwuma nketewa bosea, aduan boɔ ne akwantu ka. Ɛnyɛ akontaabu titiriw nko ara na ɛkyerɛ sɛ sikasɛm yɛ papa; ɛyɛ sɛ ɔtɔnfo ne ɔtɔfo tumi hwɛ ɔsram no mu sika.
Ɔman bosea nso kɔ abusua mu wɔ kwan a ɛnyɛ tẽẽ. Sɛ ɔman tua mfɛntom pii a, sika a ɛka ma akwan, sukuu, ayaresabea ne anyinam ahoɔden tumi so tew. Sɛ aban hyɛ tow foforo mu a, mmusua te nka wɔ petrol, telefon intanɛt ka, aka sika anaa gua boɔ mu. Bosea ho nkɔmmɔ nyɛ amanyɔfo nko ara asɛm.
AfDB de nnwuma-sie, wim tebea sika ne ɔman mu tow di dwuma wɔ ne nsɛm mu. Saa nsɛm no tumi yɛ kɛse wɔ amanneɛbɔ mu, nanso ɛwɔ mpɔtam kwan. Adwumadan a ɛde mmabun gye adwuma, nsuo dwumadie a ɛma aduan boɔ gyina, ne telefon so sika tua a ɛtew ka so no na abusua hu.
Sika-tofo nso hia abotare. Sɛ adwumakuo kɔ kurow mu na ɛhwehwɛ adwumayɛfo a wɔtua wɔn kakra nko ara a, nkɔso no yɛ mmerɛw. Sɛ ɛde ntetee, ade-mmafo apam ne mpɔtam dwumadie ka ho a, nkɔso tumi ka ɔman mu. Aban nhyehyɛe ne ankorankoro sika hia sɛ wɔka abusua mu aba ho, ɛnyɛ mfaso a ɛba bosome mmiɛnsa biara nko ara.
Akenkanfo betumi de akontaabu tiaa ayɛ sikasɛm hwɛmu. Adwuma reba? Aduan boɔ retew? Sukuu ne ayaresabea dwumadie reyɛ papa? Adwuma nketewa nya bosea a ɛnyɛ ɔhaw? Sɛ saa mmuae no yɛ yiye a, nkɔso akontaabu no wɔ nkwa mu. Sɛ ɛnte saa a, akontaabu titiriw da so hia, nanso ɛnnya abusua mu ahotoso.







