Ntɛm sikatua nsɛ sɛ ɛtew Afrika aguadifo nketewa ka so. Ahoɔhare som bo sɛ sikatua ka, akasakasa ano aduru ne kwan mmara boa adwuma a egye sika no. Afrika adwuma nkɔso yɛ mfaso bere a mmusua hu no wɔ nnwuma, sikatua a ɛyɛ den ne nnwuma nketewa ahoɔden mu. World Bank ne ILO nhwehwɛmu ka nnwuma ho nhyehyɛe, nimdeɛ a wɔde yɛ adwuma, sika kwan ne akwanside a wɔtew so sɛ sikasɛm asɛm koro no ara afa. Saa asɛm yi ho hia efisɛ ka a ɛda hɔ, sikatua a wotumi de ho to so ne akasakasa ano aduru tiawa betumi adan bɔhyɛ kɛse ma ayɛ adanse a akenkanfo, mmusua ne mpɔtam akuw betumi ahwɛ na wɔate ase wɔ wɔn da biara asetena mu.

Ade a edi kan ne sɛ wɔbɛkyerɛ nea asɛyɛde da ne so. Nhyehyɛe pa kyerɛ onipa a ɔkora krataa no, nea ɔhwɛ mu, bere dodow a wɔyɛ foforo ne baabi a ɔmanfo bisa nsɛm. Sɛ eyi nni hɔ a, ka a ɛda hɔ, sikatua a wotumi de ho to so ne akasakasa ano aduru tiawa betumi ayɛ asɛmpa a obiara nnim sɛ wɔyɛɛ adwuma no anaa dabi. Asɛyɛde a emu da hɔ ma mfomso siesie yɛ yiye.

Kwan a nnipa nya nsɛm no nso ho hia te sɛ nhyehyɛe no ankasa. Ɛsɛ sɛ nsɛm no yɛ adwuma wɔ telefon so, de kasa a emu da hɔ di dwuma, na ɛtra hɔ bere a intanɛt nkɔmmɔbea dawurubɔ no ayera. Wɔn a asɛm no ka wɔn tumi de bɔhyɛ no toto nea efi mu bae ho, mpo sɛ intanɛt kwan anaa mfiri sua.

Ɔkwan a ɛyɛ den fi ade ketewa a wotumi san yɛ no ase. Kuo, abusua, adwuma anaa ɔman adwumayɛbea betumi asɔ amanne biako ahwɛ, akyerɛw nea anyɛ yiye na asiesie ansa na wɔatrɛw mu. Eyi yɛ adanse kwan a ɛkɔ so, na ɛboa ma wohu sɛ sika anaa akwankyerɛ na ɛho hia.

Asiane bi wɔ hɔ a ɛsɛ sɛ wɔkwati. Nhwehwɛmu nhoma betumi adan nkrataa a dwuma nnim, wobetumi agye nnipa kokoam nsɛm a ntease pa biara nni akyi, na nhwɛso pa biako betumi ayɛ sɛ mmeae nyinaa ayɛ krado. Amanneɛbɔ pa bisa nea wɔagyaw no, akwanside no ne sɛ obi foforo betumi ahwɛ adanse no mu anaa.

Akenkanfo betumi afi ase denam eyi so: fa ka no nyinaa ne ɔkwan a wɔfa so san nya sika toto ho ansa na woapaw sikatua adwumakuw. Kora mmuae no, san hwɛ wɔ bere a moahyɛ mu, na kyerɛw nea asesa. Botae no nyɛ nhyehyɛe a mfomso biara nni mu. Ɛyɛ amanne a wotumi de ho to so a ɛma ka a ɛda hɔ, sikatua a wotumi de ho to so ne akasakasa ano aduru tiawa da hɔ ma wɔsiesie. Sɛ adanse, asɛyɛde ne akyidi bom a, adwene pa dan mfaso.